Algemeen

Geschiedenis

Italië en wijn zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De gunstige ligging van de laars, het klimaat, de bodemgesteldheid en de talloze inheemse druivensoorten, maken van Italië een land dat bij uitstek geschikt is voor de wijnbouw. De boeiende historie van de Italiaanse wijnbouw vindt zijn oorsprong ver voor onze jaartelling. De oude Grieken doopten het zuiden van Italië om tot “Oenotria”, ofwel ‘land van wijn’. In het centrale deel van Italië waren de Etrusken buitengewoon actief en bekwaam in het maken van wijn. De Romeinen, tenslotte, brachten de wijnstokken via de havens van Ligurië verder Europa in.

Aan deze en andere mediterrane volkeren danken de Italianen hun diepgewortelde liefde voor alles wat met eten en wijn te maken heeft. In de klassieke Oudheid werden al methoden ontwikkeld voor het maken en bewaren van wijn en voedsel. Maar vooral de versnippering van het land heeft ertoe bijgedragen dat de Italianen talloze bereidingswijzen kennen voor hun producten. Tot de eenwording in 1870 werd Italië altijd overheerst door verschillende mogendheden en bestond het land uit diverse staten en vorstendommen.

Regionalità

Een aantal jaren na de eenwording verscheen in 1891 het “La scienza in cucina e l’arte del mangiar bene” van Pellegrino Artusi, een verzameling van ruim 800 recepten uit heel Italië. Tot op de dag van vandaag staat dit culinaire meesterwerk model voor de diversiteit in smaken en gerechten die Italië nog altijd kenmerkt. Want ondanks de globalisering, waarin ook de trend van uniformiteit met betrekking tot ons voedsel past (bijvoorbeeld de explosieve groei van de fastfoodketens) blijft Italië trouw aan haar ‘regionalità’. Iedere regio en iedere provincie heeft haar eigen specifieke gerechten, waarvan de recepten van generatie op generatie doorgegeven worden.

De sterke cultuur van regionalità komt ook tot uiting in de wijnen. Geen land ter wereld kent zoveel oorspronkelijke druivensoorten als Italië. Hoewel er de laatste jaren veel geëxperimenteerd is met internationale variëteiten zoals de Cabernet Sauvignon, de Merlot, de Chardonnay en de Sauvignon, genieten de eigen inheemse variëteiten nu weer de voorkeur. Er worden talloze verschillende wijntypen gemaakt, van droge witte, stevige rode en lichtvoetige rosé’s, tot zoete en rijke dessertwijnen, sprankelende spumanti en versterkte wijnen.

Grootste producent

Jarenlang is Italië, samen met Frankrijk, ’s werelds grootste wijnleverancier geweest. En nog steeds produceert het land een flinke hoeveelheid wijn. Maar met de komst van nieuwe concurrenten van buiten de Europese Unie, de zogeheten ‘Nieuwe Wijnlanden’ legt Italië het zwaartepunt op de productie van kwaliteitswijnen ten koste van de relatief eenvoudige wijnen. Terwijl in de ‘Nieuwe Wijnlanden’ het wijngaardareaal nog steeds groeit, en grote bedrijven behoorlijke marktaandelen op wereldniveau opslokken, kan Italië zich paradoxaal genoeg alleen dan staande houden, wanneer zij delen van haar wijngaarden rooit. Dat is in de laatste decennia zonder terughoudendheid gebeurd: het aantal hectares wijngaard is drastisch gedaald en in lijn daarmee de hoeveelheid geproduceerde wijn van relatief lage kwaliteit. In 1999 lijkt Frankrijk dan ook definitief de eerste plaats van ’s werelds grootste wijnleverancier overgenomen te hebben.

Authenticiteit

Italië heeft authenticiteit altijd hoog in het vaandel gehad, en richt zich nu, meer dan ooit, op de productie van kwaliteitswijnen van de eigen unieke druivensoorten. Hoe kan het ook anders, in een land waar de wijnen traditioneel de begeleiders zijn van de eigen regionale keuken en waar aspecten als traditie, oorspronkelijkheid en authenticiteit niet uit de samenleving zijn weg te denken?

Deze pagina printen